Woordenlijst: de tradingbegrippen op deze site

Basisbegrippen

Candle (candlestick)

Eén staaf op een chart met vier koersen uit een periode: de openingskoers, de hoogste koers, de laagste koers en de slotkoers. De body heeft de ene kleur als de koers in die periode steeg en een andere als hij daalde. De dunne lijntjes erboven en eronder (de wicks of lonten) laten zien hoe ver de koers ging.

Timeframe (interval)

Hoeveel tijd één candle beslaat: 1 minuut, 5 minuten, 1 uur, 1 dag, 1 week enzovoort. Basics tekent zijn levels op charts van 1 minuut tot en met de dagchart, een deel ook op de weekchart, en op secondecharts voor zover hun korte historie reikt; Untested Levels van 1 seconde tot en met de dagchart.

Ticker (symbool)

De korte code van een instrument op TradingView, bijvoorbeeld ES1! voor de S&P 500-future of GER40 voor een DAX-CFD. Het deel vóór de dubbele punt, zoals in CME_MINI:ES1!, is de beurs of de broker. → Ondersteunde tickers

Indicator

Een script dat extra informatie op een TradingView-chart tekent. Basics, Untested Levels en Straydog Zones & Levels zijn indicatoren: ze tekenen koerslevels op je chart – ze handelen niet voor je. → De indicatoren

Steun en weerstand

Een koers waar kopers eerder een daling tegenhielden (steun) of verkopers een stijging (weerstand). De levels in Basics zijn zulke koersen: waar de koers eerder reageerde, reageert hij vaak opnieuw – maar niet altijd. → Alle levels van Basics

Uitbraak (breakout)

De koers gaat door een level heen en loopt door. Prikt hij erdoorheen en komt hij meteen terug, dan heet dat vaak een valse uitbraak (false break).

Long en short

Long: je verdient als de koers stijgt. Short: je verdient als de koers daalt. Met futures en CFD's werkt short gaan net zo als long gaan.

Punt en tick

Een punt is één hele eenheid van de koers, bijvoorbeeld van 25.000 naar 25.001 in de DAX. Een tick is de kleinste stap die een koers kan maken, bijvoorbeeld 0,25 punt bij ES en NQ. Wat een punt waard is, hangt af van het contract. → Waarde per punt per contract

Spread (bied en laat)

Het verschil tussen de koers waartegen je kunt kopen (de laatkoers, ask) en de koers waartegen je kunt verkopen (de biedkoers, bid). Bij een CFD is de spread van de broker een deel van je handelskosten.

Hefboom en margin

Met futures en CFD's stort je maar een deel van de waarde van een positie: de margin. Winst en verlies worden over de hele positie berekend en kunnen dus veel groter zijn dan de margin – in beide richtingen.

Volume

Hoeveel contracten of aandelen er in een periode zijn verhandeld. Koersen waar veel is verhandeld, wegen meestal zwaarder. Daarom haalt Basics de levels van de future uit de hoofdfuture: daar zit het meeste volume.

Sessies en tijden

RTH – reguliere handelsuren

De uren waarin de beurs achter een index open is: 09:30–16:00 New York voor de Nasdaq-100, S&P 500, Dow en Russell 2000, 09:00–17:30 Berlijn voor de DAX, 08:00–16:30 Londen voor de FTSE 100 en 09:00–17:30 Amsterdam voor de AEX. Futures en CFD's worden veel langer verhandeld, maar het meeste volume van de dag komt binnen tijdens de reguliere handelsuren. → Tijden per markt

RTH O – opening van de reguliere handelsuren (Engels: Regular trading hours open)

De koers van je chart op het moment dat de officiële beurs opent. Bij een future is dat niet de eerste koers van de dag – futures worden al sinds de avond ervoor verhandeld – maar de koers op het officiële openingsmoment. → RTH O uitgelegd

RTH O index – openingskoers van de index (Engels: Regular trading hours open, index)

De officiële openingskoers van de index zelf (bijvoorbeeld de Nasdaq-100 of de DAX), berekend door de indexaanbieder. Op futurescharts rekent Basics hem met het cash-futureverschil om naar de koers van de future, zodat hij op de juiste plek staat; op CFD- en indexcharts staat hij zoals hij is. Hij wijkt vaak af van RTH O. → RTH O index uitgelegd

Pre-market (PMKT)

Het deel van de handelsdag van de futures vóór de reguliere handelsuren: voor Amerikaanse indexfutures van 18:00 New York de avond ervoor tot 09:30, voor de DAX-future vanaf de vroege ochtend (02:15 Berlijn in de zomer, 01:15 in de winter) tot 09:00, voor de AEX-future van 08:00 tot 09:00 uur Amsterdamse tijd. Basics tekent de top, de bodem en het midden ervan (PMKT H, PMKT L, PMKT M). → Top en bodem van de pre-market

Handelsdag (futures)

Bij indexfutures begint de nieuwe handelsdag de avond ervoor – om 18:00 uur New Yorkse tijd voor Amerikaanse futures. Daarom opent een dagcandle van een future ’s nachts, uren voordat de beurs opengaat.

Tijdzone van de thuisbeurs

De tijdzone van de beurs waar een markt thuishoort: New York voor Amerikaanse indices, Berlijn voor de DAX, Londen voor de FTSE 100, Amsterdam voor de AEX. De indicatoren werken in elke tijdzone van je chart; zet je je chart op de tijdzone van de thuisbeurs, dan kloppen de tijden op de chart gewoon met de sessietijden. → Installatiehandleiding

Instrumenten

Index (officiële index, cash-index)

Een getal dat een groep aandelen volgt – bijvoorbeeld de S&P 500 (500 grote Amerikaanse bedrijven) of de DAX (40 grote Duitse bedrijven) – en dat een indexaanbieder berekent zolang de beurs open is. De officiële index zelf kun je niet kopen; je handelt hem via futures of CFD's. Zijn officiële openings- en slotkoers zijn de getallen in elk marktbericht.

Indexfuture

Een contract op de waarde van een index op een vaste datum, verhandeld op een beurs zoals CME of Eurex – bijvoorbeeld ES op de S&P 500 of FDAX op de DAX. Hij wordt bijna de klok rond verhandeld en loopt elk kwartaal af (de AEX-future elke maand). Zijn koers wijkt af van de officiële index: het verschil is het cash-futureverschil.

Hoofdfuture

Het volwaardige futurescontract van een index, waarin het meeste volume wordt verhandeld – bijvoorbeeld NQ voor de Nasdaq-100 of FDAX voor de DAX. Basics haalt de levels van de future uit de hoofdfuture, en Untested Levels de open gaps in de future ook. → Hoofdfuture uitgelegd

Mini-, micro- en nanofutures

Kleinere versies van de hoofdfuture op hetzelfde koersniveau, maar met een lagere waarde per punt, bijvoorbeeld MES of FDXS, en de nanocontracten zoals NES. Ze volgen de hoofdfuture op de voet, maar hebben een eigen, dunner orderboek. Hun toppen, bodems en openingskoersen kunnen daardoor afwijken – bijvoorbeeld door een korte uitschieter. Op deze charts toont Basics de levels van de hoofdfuture, zodat je handelt op de levels van de echte future. → Hoofdfuture uitgelegd

Doorlopend contract (NQ1!, ES1! …)

De chart van TradingView die altijd het lopende contract (de front month) toont en bij de rollover overstapt op het volgende. NQ1! is de front month, NQ2! het contract daarna. Je kunt ook een specifiek contract openen, zoals NQZ2026; Basics en Untested Levels gebruiken dan de levels van de doorlopende hoofdfuture.

Contractwissel (rollover)

De meeste indexfutures lopen elk kwartaal af (maart, juni, september, december); de AEX-future loopt elke maand af. In de dagen vóór de expiratie verschuift het volume naar het volgende contract, en de doorlopende chart op TradingView (bijvoorbeeld ES1! of FDAX1!) stapt mee over. Het nieuwe contract loopt nog drie maanden langer en noteert daardoor op een andere koers: direct na een rollover kan het verschil tussen de future en zijn index tientallen tot honderden punten verspringen. Een level van vóór de rollover kan dan twee keer bestaan – zoals het werd verhandeld, en in de koersen van het nieuwe contract. In de dagen rond de rollover kunnen de levels van de future op mini-, micro- en nanocharts even niet kloppen. → Terugwerkend aangepaste levels

Terugwerkend aangepast (B-ADJ)

Een TradingView-instelling voor doorlopende futurescharts (Adjust for contract changes, de knop B-ADJ rechtsonder in de chart). Die verschuift oudere koersen met het verschil tussen het oude en het nieuwe contract, zodat de historie netjes aansluit. Aan of uit kies je zelf: het verplaatst alleen de candles van vóór een rollover, nooit de levels. Basics heeft ook b-adj-versies van een aantal week- en maandlevels en voortschrijdende gemiddelden; die van week en maand verschijnen alleen zolang ze na een rollover van de normale lijn afwijken. → Terugwerkend aangepaste levels uitgelegd

CFD (contract for difference)

Een product van je broker dat de koersverandering van een index uitbetaalt zonder dat je iets bezit, bijvoorbeeld GER40 of US500. Je handelt het met de broker, niet op een beurs. Een CFD volgt de officiële index zelf, zonder de premie van de future. Daarom tonen Basics en Untested Levels de levels van de index op een CFD zoals ze zijn en rekenen ze de levels van de future om met het cash-futureverschil. → Ondersteunde CFD's per broker

Spread betting (+SB)

De spread-bettingversie van het CFD-symbool van een broker, vooral voor Britse traders. De indicatoren behandelen die net als de CFD zelf.

Vertraagde data

Zonder realtime data-abonnement toont TradingView de koersen van futures en indices 10–15 minuten later (voor een index gebruikt TradingView dan een aparte vertraagde feed, zoals DJ_DLY:DJI). Basics en Untested Levels werken met de gratis data; een paar lijnen van Basics die de hoofdfuture live volgen, zoals de VWAP en de pre-marketrange, lopen dan met die vertraging mee.

Koersen en levels

Cash-futureverschil (basis)

Het verschil tussen de koers van een index en die van zijn future, bijvoorbeeld tussen de Nasdaq-100 en NQ. Het weerspiegelt vooral de rente en de verwachte dividenden tot de expiratie: het verandert langzaam, krimpt richting de expiratie en maakt elk kwartaal een sprong bij de rollover. Basics en Untested Levels gebruiken het om levels van de index op futurescharts te tonen en levels van de future op index- en CFD-charts. → Zo werkt het

Officiële openingskoers

De eerste waarde van een index op een handelsdag, die de indexaanbieder berekent uit de openingstransacties van de aandelen erin. Omdat die niet allemaal in dezelfde seconde binnenkomen, kan hij afwijken van de koers waarop futures en CFD's op dat moment noteren. → RTH O index

Slotkoers: index of future

De officiële slotkoers van een index staat vast zodra de beurs sluit. De slotkoers van een future is in Basics de laatst verhandelde koers vóór het einde van zijn handelsdag (17:00 New York voor Amerikaanse futures, 22:00 Berlijn voor de DAX-future, 21:00 Londen voor de FTSE 100-future, 22:00 Amsterdam voor de AEX-future). Het zijn twee verschillende levels: PsC index en PsC future. → PsC index · PsC future

Settlementprijs (afrekenprijs)

De officiële dagprijs die de beurs voor een future vaststelt en waarmee open posities worden gewaardeerd. Hij ligt vaak dicht bij de laatst verhandelde koers, maar is niet altijd gelijk. Basics tekent hem als PsS future. → Settlementprijs uitgelegd

Level

Een koers waar traders op letten, omdat de markt het er eerder over eens werd – een openingskoers, een slotkoers, een top of een bodem. Basics tekent ze als horizontale lijnen met een kort label. → Alle elementen van Basics

Ongetest level

Een eerder level – een slotkoers, een openingskoers of een gap – waar de koers sinds het ontstaan niet meer is teruggekomen. De indicator Untested Levels tekent die. → Alle elementen van Untested Levels

Vandaag getest

Een ongetest level dat de koers vandaag heeft bereikt. Untested Levels toont het de rest van de dag in grijs (een gedichte gap in de future houdt zijn kleur); de volgende dag is het weg. → Voorbeeld

Trenddag in één richting (one-way day)

Een handelsdag die op zijn bodem opent en alleen stijgt, of op zijn top opent en alleen daalt. De openingskoers blijft dan ongetest – in de DAX gebeurt dat maar een paar keer per jaar. → Untested open index

Gap

Lege ruimte tussen twee dagcandles: de hele range van een dag ligt boven de top van de dag ervoor (gap omhoog) of onder de bodem ervan (gap omlaag). Indices maken vaker een gap dan futures, die ook ’s nachts worden verhandeld. → Gap index · Gap future

Gap dichten (deels gedicht)

Een gap is gedicht zodra de koers er helemaal doorheen is gegaan. Komt de koers maar een deel van de weg, dan is de gap deels gedicht: Untested Levels toont dan vanaf de volgende dag alleen het deel dat nog open is. → Zo werkt het

VWAP

Volume-weighted average price, oftewel de volumegewogen gemiddelde prijs: de gemiddelde prijs van de transacties van de dag, gewogen naar volume. Basics berekent hem op de hoofdfuture voor de sessie van vandaag. → VWAP uitgelegd

ATR (average true range)

De gemiddelde dagrange van de laatste 14 dagen. Basics gebruikt die voor D ATR H en D ATR L: de dagbodem van vandaag plus, en de dagtop van vandaag min, één gemiddelde dag. → D ATR H / D ATR L uitgelegd

SMA (eenvoudig voortschrijdend gemiddelde)

Het gemiddelde van de laatste 20, 50 of 200 slotkoersen op dag-, week- of maandbasis. Basics tekent die op de index en op de future. → De daggemiddelden van de index uitgelegd

Instellingen van Basics

Lookback

Hoeveel handelsdagen, weken of maanden van een lijn op de chart blijven staan. Standaard is dat 1: alleen de lopende. Zet het hoger om eerdere levels zichtbaar te houden.

Level visibility range

Lijnen die verder van de actuele koers liggen dan dit percentage (standaard 5%), worden verborgen, zodat ze de chart niet samendrukken. Ze komen terug als de koers dichterbij komt. Instelling: General → Level visibility range.

Label

De korte tekst naast een lijn, zoals RTH O of PsC future. Elk label kun je in de instellingen van de indicator een andere naam geven. → Alle labels