Cash-futureverschil: waarom de index en zijn future op verschillende koersen noteren

Wat het is

Een index – bijvoorbeeld de Nasdaq-100 of de FTSE 100 – is een getal dat wordt berekend uit de koersen van de aandelen erin. Je kunt hem niet rechtstreeks verhandelen. Traders handelen hem via een future (bijvoorbeeld NQ, of de microversie MNQ) of een CFD. De future en de index bewegen samen, bijna tick voor tick – maar niet op dezelfde koers.

Het verschil tussen de twee is het cash-futureverschil: de koers van de future min de koers van de index. Traders noemen het ook de basis of de premie; “cash” betekent gewoon de index zelf.

In punten lijken de verschillen per markt heel anders, maar als deel van de index zijn ze vergelijkbaar: ongeveer een half procent, zo'n twee maanden voordat deze contracten aflopen.

Waarom de future op een andere koers noteert

Koop je een future in plaats van de aandelen zelf, dan heeft dat twee gevolgen. Je betaalt de aandelen vandaag niet, dus je geld blijft rente opleveren tot de future afloopt. Maar je mist ook de dividenden die de aandelen in de tussentijd uitkeren. De koers van de future weegt die twee tegen elkaar af:

• Rente hoger dan dividenden: de future noteert boven de index. Dat was op 16 oktober 2026 het geval bij NQ, ES en YM, in de tabel hierboven.
• Dividenden hoger dan rente: de future kan onder de index noteren. Dat gebeurde bij indices met hoge dividenden in jaren met een rente van bijna nul.
• De DAX is anders. Het is een performance-index: dividenden worden in de index herbelegd, dus er valt niets af te trekken. De premie van FDAX is bijna puur rente.

Hoe het verschil in een kwartaal verandert

• Het krimpt richting expiratie. Elke dag is er minder tijd over om rente te verdienen of dividenden mis te lopen, dus het verschil wordt kleiner. Op de expiratiedag wordt de future afgerekend tegen de koers van de index en is het verschil weg. In de chart daalde het verschil van NQ van ongeveer 150 punten eind juli naar ongeveer 23 half september; dat van FDAX van ongeveer 90 naar 4.
• Het springt bij de rollover. De meeste indexfutures lopen elk kwartaal af (de AEX-future elke maand). De doorlopende chart (NQ1!, FDAX1!) stapt dan over op het volgende contract, dat nog drie maanden langer loopt – en dus een verschil heeft dat drie maanden groter is. NQ sprong op 15 september van 23 naar 315 punten, FDAX op 18 september van 4 naar 186.
• Het schommelt van dag tot dag. Veranderende verwachtingen over rente en dividenden, en een future die de index niet van minuut tot minuut perfect volgt, verschuiven het verschil met een aantal punten per dag – bij NQ begin augustus binnen drie dagen van 126 naar 148 en weer terug naar 123.

Waarom het op een futureschart belangrijk is

Veel van de levels waar het meest op wordt gelet, ontstaan op de index: de officiële openingskoers, de vorige slotkoers, de vorige dagtop en dagbodem. Teken je zo'n level op een futureschart op de koers van de index, dan komt het op de verkeerde plek – er het hele cash-futureverschil naast.

Een voorbeeld: in de laatste minuut vóór het slot op 16 oktober stond de Nasdaq-100 op 29.184,88 (officiële slotkoers 29.187,55), en NQ noteerde 194 punten hoger. Op een NQ-chart hoort de koers waarop de index sloot dus rond 29.382. Teken je hem op 29.187,55, dan staat je lijn 194 punten te laag, op een koers waar niets gebeurde.

Andersom werkt het ook. Een level dat op de future ontstaat – zoals de vorige slotkoers van de future of de top en bodem van de pre-market – moet eerst met het verschil worden verminderd voordat het iets zegt op een index- of CFD-chart.

Hoe Basics en Untested Levels ermee omgaan

• Ze meten het verschil zelf en houden het actueel – door de dagelijkse schommelingen, de krimp richting expiratie en de sprong bij de rollover heen. Je voert nooit een getal in.
• Op een futureschart (bijvoorbeeld RTY, of een micro zoals M2K) worden de levels van de index – RTH O index, PsC index, PsH index, PsL index en de andere lijnen van de index – omgerekend naar de koers van de future.
• Op een index- of CFD-chart staan de levels van de index zoals ze zijn, en worden de levels van de future – PsC future, PsS future, PsH future, PsL future, de pre-marketrange en de andere lijnen van de future – omgerekend naar de koers van de index.
• Untested Levels doet hetzelfde voor zijn levels: ongeteste slotkoersen, openingskoersen en open gaps in de index worden op een futureschart omgerekend naar de koers van de future, open gaps in de future op een index- of CFD-chart naar de koers van de index.
• Het label blijft hetzelfde. PsC index op een NQ-chart is nog steeds het slot van de Nasdaq-100 – getekend op de koers waar het op NQ hoort.

Rond de rollover bij de kwartaalwissel

Bij de rollover veranderen de levels van de index zelf niet, maar hun plek op de futureschart wel: op het nieuwe contract hoort de koers waarop de index sloot tientallen tot honderden punten hoger (voor NQ bij de rollover van september 2026: 315 in plaats van 23 punten boven de index). Basics en Untested Levels volgen de overstap vanzelf. B-ADJ aan of uit verandert de levels niet, alleen waar de oudere candles staan; op mini-, micro- en nanocharts kunnen lijnen in de dagen rond de rollover even niet kloppen (zie contractmaanden en rollovers).

Veelgestelde vragen